Kannibalisatie opsporen in Search Console

Kannibalisatie spoor je in Search Console op door per zoekopdracht te kijken welke pagina’s vertoningen en klikken krijgen. Ga naar Prestaties, filter op één zoekopdracht en open het tabblad Pagina’s. Staan daar meerdere URL’s met serieuze aantallen, en wisselen ze elkaar af, dan heb je een kandidaat.

Een kandidaat, want twee pagina’s op één zoekwoord is niet automatisch een probleem. Het is pas kannibalisatie als die pagina’s dezelfde zoekintentie bedienen en elkaar in de weg zitten.

Wat is kannibalisatie precies?

Kannibalisatie betekent dat twee of meer pagina’s van dezelfde site concurreren om dezelfde zoekopdracht met dezelfde intentie. Google moet kiezen, kiest wisselend, en geen van de pagina’s bouwt een stabiele positie op. Links, interne verwijzingen en relevantie raken verdeeld over meerdere URL’s die beter één sterke pagina hadden kunnen zijn.

Wat het niet is: je homepage en je dienstpagina die allebei op je merknaam verschijnen. Of een blog en een dienstpagina die op een brede term ranken omdat Google twijfelt tussen uitleg en aanbod. Een site die twee plekken in de top pakt, wint juist.

Hoe spoor je het op in Search Console?

Je hebt geen tool nodig om te beginnen. Dit is de handmatige route voor je belangrijkste zoekwoorden.

1. Open Prestaties, Zoekresultaten. Zet de periode op de laatste drie maanden.
2. Filter op zoekopdracht. Kies een exacte zoekopdracht waarop je wilt ranken.
3. Open het tabblad Pagina’s. Je ziet nu alle URL’s die op deze zoekopdracht vertoningen kregen.
4. Vergelijk de cijfers. Kijk naar klikken, vertoningen en gemiddelde positie per URL.
5. Controleer het verloop. Voeg een paginafilter toe, eerst voor URL A en daarna voor URL B. Wisselen de vertoningen elkaar af in de grafiek, dan wisselt Google van voorkeur. Dat patroon is het duidelijkste signaal.

Wil je het voor alle zoekwoorden tegelijk? De interface toont maximaal 1.000 rijen en geeft je geen kruistabel van zoekopdracht en pagina. Haal de data dan via de Search Console API, of via Looker Studio of een add-on die daarop draait, met de dimensies query en page samen. Tel daarna per zoekopdracht het aantal URL’s en sorteer op vertoningen.

Heb je Ahrefs? In Site Explorer laat Organic keywords per zoekwoord zien welke URL rankt, en je kunt daarin filteren op meerdere posities per zoekwoord. Handig als snelle eerste scan, maar Search Console blijft de bron voor wat er echt op je site gebeurt.

Hoe beoordeel je wat je vindt?

Niet alles wat je vindt, moet je oplossen. Loop elke kandidaat langs vier vragen.

Is het zoekwoord de moeite waard? Een longtail met een handvol vertoningen laat je liggen. Begin bij zoekopdrachten met volume of commerciële waarde.

Hebben de pagina’s dezelfde intentie? Zoek de term zelf in Google. Toont de pagina een mix van uitleg en aanbieders, dan kunnen een blog en een dienstpagina prima naast elkaar bestaan. Toont hij alleen maar één type, dan past er maar één van jouw pagina’s. Hoe je dat beoordeelt, staat in zoekintentie matchen.

Wisselen de URL’s elkaar af? Eén pagina met vrijwel alle klikken en één met wat losse vertoningen is ruis. Twee pagina’s die om de paar weken van plek wisselen is een echt signaal.

Blijft de positie hangen? Staat een pagina stabiel op plek 2, dan is er niets aan de hand. Hangen beide URL’s rond de onderkant van de eerste pagina of daaronder, dan is er winst te halen.

Scoort een kandidaat op alle vier: oplossen. Anders: op de kijklijst.

Welke oplossing kies je?

Situatie	Oplossing
Twee pagina’s zeggen hetzelfde, allebei met enige waarde	Samenvoegen tot één pagina, de andere met een 301 doorsturen
Oude blog concurreert met een nieuwere	Beste inhoud overzetten, oude URL 301
Pagina’s moeten beide bestaan, bijvoorbeeld filtervarianten	Canonical naar de hoofdversie
Blog en dienstpagina op dezelfde term, verschillende bedoeling	Blog richten op de informatieve variant, intern linken naar de dienst
Pagina’s overlappen deels	Elke pagina een eigen hoek en eigen titel geven
Interne links wijzen naar de verkeerde URL	Links en ankers omzetten naar de gewenste pagina

Samenvoegen is meestal de sterkste optie. Je bundelt de signalen en houdt één pagina over die echt iets toevoegt. Welke redirect daarbij hoort, lees je in 301 vs 302.

Een canonical is geen wondermiddel. Hij is een hint, en Google negeert hem als de rest van je signalen iets anders zeggen. Waar hij wel en niet past, staat in wat is een canonical tag.

Eén ding raad ik af: een van de pagina’s op noindex zetten en verder niets doen. Dan raak je de signalen van die pagina kwijt in plaats van dat je ze bundelt.

Hoe voorkom je dat het terugkomt?

Kannibalisatie ontstaat bijna altijd door gebrek aan overzicht. Iemand schrijft een nieuwe blog over een onderwerp waar al drie artikelen over staan. Drie gewoontes lossen dat op:

• Eén zoekintentie, één pagina. Leg in je contentplan per pagina het hoofdonderwerp vast. Keyword clustering op intentie is de methode die dat afdwingt.
• Eerst checken, dan schrijven. Zoek voor elk nieuw artikel in Search Console of er al een pagina op die term vertoningen krijgt. Is dat zo, dan is uitbreiden vaak beter dan een nieuwe URL.
• Een vaste check. Neem kannibalisatie op in je terugkerende Search Console-ronde, naast de andere quick wins via filters.

Hoe meet je of de fix werkte?

Noteer de datum van je wijziging. Vergelijk daarna de vier weken erna met de vier weken ervoor, voor de zoekopdracht én de overgebleven URL. Je wilt drie dingen zien: de vertoningen van de oude URL lopen terug, de overgebleven URL krijgt de klikken en de gemiddelde positie wordt stabieler.

Kijk niet alleen naar de positie. De winst zit in de som van de klikken over beide oude URL’s tegenover de klikken op de nieuwe. Daalt die som structureel, controleer dan of je bij het samenvoegen geen inhoud hebt weggegooid waar Google op rankte.

Kort samengevat

Kannibalisatie vind je in tien minuten per zoekwoord, zonder extra tools. De lastige stap is beoordelen wat echt een probleem is. Los op wat dezelfde intentie heeft, zichtbaar wisselt en de moeite waard is. Laat de rest met rust.

Vind je veel overlap en wil je een plan dat bepaalt welke pagina’s blijven, samengaan of verdwijnen? Dat is typisch werk voor een SEO-consultant: ik maak de keuzes en de roadmap, je team voert uit.